Công an xã Ái Quốc cảnh báo “bẫy” tin giả trong kỷ nguyên trí tuệ nhân tạo

Hiện nay, việc tiếp cận các công cụ AI đã trở nên quá dễ dàng, tạo điều kiện cho các đối tượng xấu dễ dàng cắt ghép, nhào nặn ra vô số hình ảnh, video và đoạn ghi âm sống động như thật. Đã có không ít trường hợp đối tượng xấu bịa đặt thông tin về các vụ tai nạn thảm khốc, tung tin giả về thương vong của lực lượng chức năng hoặc sử dụng công nghệ Deepfake để mạo danh người nổi tiếng. Để gia tăng mức độ thuyết phục, chúng tinh vi lồng ghép các yếu tố không gian, thời gian cụ thể nhằm thao túng tâm lý, kích động lòng thương cảm hoặc sự phẫn nộ của cộng đồng, từ đó phục vụ cho mục đích lừa đảo, trục lợi cá nhân hoặc gây hoang mang dư luận.
Tin giả không chỉ lan truyền nhanh vì nó được công nghệ làm giả “giống thật”, mà còn được các mạng xã hội như Facebook, TikTok “giúp sức”. Các nền tảng này luôn theo dõi bà con thích gì, hay xem gì, để rồi lại “ưu tiên” hiện thêm nhiều tin tức tương tự. Việc này vô tình khiến chúng ta chỉ nhìn thấy một phía, chỉ nghe những ý kiến giống mình, làm bà con dễ tin rằng ý kiến đó là đúng mà không biết rằng kẻ xấu đang lợi dụng, dùng hàng ngàn tài khoản giả để đồng loạt chia sẻ, bình luận. Thấy tin sai sự thật xuất hiện ở khắp nơi, lại được nhiều người “tương tác”, bà con rất dễ tin theo và vô tình trở thành người tiếp tay cho tin giả.

Trên không gian mạng hiện nay, tin giả thường bủa vây người dùng dưới bốn hình thức chủ yếu. Thứ nhất là tin giả liên quan đến tình hình chính trị, mang tính chất xuyên tạc sự thật nhằm bôi nhọ lãnh đạo Đảng, Nhà nước và chống phá chế độ, chống phá cách mạng. Thứ hai là tin giả liên quan đến kinh tế, thương mại, được tung ra để tạo các cơn sốt ảo về bất động sản, chứng khoán… nhằm lừa đảo nhà đầu tư. Thứ ba là tin giả liên quan đời sống xã hội, bóp méo các sự kiện nóng nhằm “câu like”, trục lợi từ thiện hoặc phục vụ mục đích bán hàng online. Cuối cùng là các loại tin giả mang tính chất châm biếm, dù mục đích ban đầu là giải trí nhưng lại thiếu chuẩn mực, vô tình gây ra những hiểu lầm nghiêm trọng trong đời sống thực.
Để không trở thành nạn nhân hoặc vô tình làm công cụ phát tán tin giả, mỗi người dân cần áp dụng nguyên tắc vàng: Hãy chậm lại một nhịp. Trước mọi thông tin giật gân, việc đầu tiên là cần bình tĩnh kiểm tra kỹ nguồn tin, tác giả, đường dẫn liên kết và đối chiếu với các nguồn tin cậy như Báo, đài chính thống hoặc Cổng thông tin điện tử của cơ quan Nhà nước. Tuyệt đối không vội tin và không vội nhấn nút chia sẻ khi nội dung chưa được xác thực, bởi vài giây chậm lại đó chính là tấm khiên vững chắc nhất bảo vệ bạn trên môi trường số.

Bên cạnh việc kiểm chứng thông tin, người dân cũng cần đặc biệt chú ý bảo vệ dữ liệu cá nhân. Việc hạn chế chia sẻ hình ảnh, thông tin đời tư công khai sẽ ngăn chặn nguy cơ kẻ xấu thu thập dữ liệu để tạo lập “hồ sơ tâm lý”, từ đó thực hiện các hành vi lừa đảo nhắm trực tiếp vào bản thân và gia đình. Khi phát hiện các tài khoản có dấu hiệu tung tin đồn nhảm, sai sự thật, bà con cần chủ động sử dụng tính năng báo cáo (Report) trên các nền tảng, đồng thời thông báo ngay cho lực lượng Công an cơ sở để có biện pháp xử lý kịp thời. 
Pháp luật hiện hành quy định các chế tài xử phạt rất nghiêm khắc, bao gồm cả xử lý hình sự đối với hành vi tạo dựng và phát tán tin giả trên mạng. Công an xã Ái Quốc kêu gọi mỗi người dân hãy là một công dân số thông thái, có trách nhiệm với từng cú nhấp chuột, góp phần cùng lực lượng Công an tỉnh Hưng Yên xây dựng một môi trường không gian mạng an toàn, lành mạnh và văn minh./.